Күпләр мәчеләр кешеләрне тиз оныта дип ышана. Әмма тәҗрибәләр аларның хәтерләре без уйлаганга караганда күпкә тирәнрәк булуын күрсәтә. Тикшеренүләр күрсәткәнчә, мәчеләр кешене исе, тавышы һәм үз-үзен тотышы белән истә калдыра. Бу сигналлар еллар буе саклана. Озак аерылышканнан соң да мәче хуҗасын таный. Моны приют хайваннары белән экспериментлар да раслый.
Галимнәр билгеләвенчә, мәчеләр яхшы хуҗаларын яхшырак хәтерли. Уңай хис-кичерешләр хәтерне көчәйтә. Әмма тискәре вакыйгалар да аларның хәтерендә озакка теркәлә. Әгәр кеше мәчене рәнҗетсә, ул аннан еллар узгач та качачак.
Мәчеләрнең хәтере ассоциатив. Алар кешене билгеле бер гамәлләр — ашату, уеннар, тавыш белән бәйли. Шуңа күрә хайван белән күп аралашкан хуҗа яхшырак истә кала. Мәче аның адымнарына һәм интонациясенә җавап бирә.
Әгәр хуҗасы өйгә бер үк вакытта кайтса, хайван аны алдан ук шунда көтә башлый. Аерылышу стресс тудырырга мөмкин, ләкин аның хәтере юкка чыкмый. Мәче хуҗасын озак вакыт күрмәгәннән соң да таный.
Лабиринтлар белән экспериментлар күрсәтүенчә, мәчеләр маршрутларны, үзләре барган юлларны берничә ай истә тотарга сәләтле.
Шунысы кызык, мәчеләр кешеләрне тышкы кыяфәтләренә караганда исләре буенча көчлерәк аера. Шуңа күрә кием яисә прическа алмаштыру гына хуҗасын танымаска сәбәп түгел.
Автор фотосы.